Eerste onderzoek naar stand van zaken inclusief basisonderwijs in Nederland

Eerste onderzoek naar stand van zaken inclusief basisonderwijs in Nederland

De bevindingen uit het onderzoek Startonderzoek 'Werken aan inclusiever basisonderwijs' van het Nederlands Centrum voor Onderwijs en Jeugdzorg (NCOJ) geven inzicht in de status van het inclusief onderwijs in Nederland. In het onderzoek zijn 325 basisscholen geïdentificeerd die werken aan inclusiever onderwijs. Het onderzoeksrapport is in ontvangst genomen door demissionair minister Arie Slob en door Tweede Kamerlid Paul van Meenen. Op woensdag 26 mei 2021 vond er een online startbijeenkomst betreffende het onderzoek plaats.

De bevindingen van het onderzoek

Het onderzoek geeft een unieke inzage in de status van inclusief onderwijs. Een aantal belangrijke bevindingen uit het onderzoek zijn:

  • Scholen uit vernieuwingsonderwijs zijn oververtegenwoordigd (35%);
  • Eén op de vijf (22%) werkt niet met leerstofjaarklassen, van de rest 41% wel in aangepaste vorm;
  • Op negen van de tien (93%) scholen volgen kinderen samen onderwijs, soms onderwijs in aparte klas/groep(en) (66%); 34% heeft geen aparte klas/groep(en);
  • Grote verscheidenheid aan (groepen) leerlingen met beperking, zowel naar zwaarte als breedte;
  • Acht van iedere tien basisscholen (83%) hebben kinderen opgenomen, die ook op het sbo en so hadden kunnen zitten; gemiddeld ruim 11 leerlingen;
  • Ruim de helft (47-78%) geeft visie en missie van bestuur/team als motief aan;
  • Meer dan helft (59%) heeft voornemen om komende vier jaar het aantal leerlingen met speciale onderwijs zorg uit te breiden;
  • Financiële middelen worden als knelpunt ervaren en hebben in hoge mate prioriteit bij 47-53% v.d. scholen;
  • Behoeften aan beschikbaarheid leerkrachten (60%), aandacht voor alle leerlingen (51%) en ondersteuning en wet- en regelgeving vanuit gemeenten (25%).

Reacties op het onderzoek

Tweede Kamerlid voor D66 Van Meenen reageert positief op het onderzoek: “Als je nu inclusief onderwijs wilt, dan heb je al een heleboel hobbels te overwinnen, dat zou niet zo moeten zijn. We weten nog veel te weinig over wat wel werkt. Dit onderzoek is daarom heel waardevol.” Wendy van Hal, programmalijnmanager FNO Jongeren INC, zegt naar aanleiding van de bevindingen dat ook kinderen met een chronische aandoening willen meedoen in het onderwijs. “Helaas is dit nog niet vanzelfsprekend in Nederland en we verliezen daardoor veel talent. Bijna vijf jaar na de invoering van passend onderwijs is de roep om meer inclusief onderwijs en ondersteunend inclusiever beleid steeds duidelijker hoorbaar. Het is daarom belangrijk dat we de handen ineenslaan en een duurzaam Platform creëren om scholen nu en in de toekomst te ondersteunen bij het realiseren van inclusief onderwijs. Het fundament voor een inclusieve samenleving,” aldus van Hal.

Meer samenwerking

Door de bevindingen uit het onderzoek steunt FNO Jongeren INC de komende jaren JongPIT, het Platform Naar Inclusiever Onderwijs en Defence for Children om samenwerkingsverbanden, scholen, ouders en leerlingen te ondersteunen om inclusief onderwijs te realiseren.

Lees het onderzoek ‘Werken aan inclusiever onderwijs’.