Maatregelen om de samenwerking tussen zorg en onderwijs te verbeteren

Maatregelen om de samenwerking tussen zorg en onderwijs te verbeteren

Op dinsdag 10 november 2020 hebben minister Slob van Basis- en Voorgezet Onderwijs en Media en Staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de Tweede Kamer geïnformeerd over de maatregelen die zij gaan nemen om zorg en onderwijs beter met elkaar te verbinden. De maatregelen moeten het professionals gemakkelijker maken om een passende combinatie van zorg en onderwijs te bieden aan kinderen die daar behoefte aan hebben. Het einddoel is een onderwijszorgcontinuüm, waarbinnen kinderen onderwijs en zorg krijgen die aansluit bij de behoefte van alle kinderen, op een plek waar zij zich veilig voelen en kunnen ontwikkelen.

De verschillen die op dit moment bestaan tussen zorg en onderwijs maken de verbinding niet makkelijk. Ouders en scholen hebben te maken met regels uit verschillende wetten. Daarnaast wordt in het zorg- en onderwijsveld een kloof tussen onderwijs en (jeugd)zorg ervaren door de verschillen in (bekostigings)systematieken, kenmerken, culturen en inspectiekaders. Daarom worden nu enkele wijzingen in wet- en regelgeving doorgevoerd, maar voor andere wijzingen is meer tijd nodig.

Financiering

De zorg in onderwijstijd is voor scholen en ouders erg complex. Geen enkele ondersteuningsbehoefte is toe te schrijven aan één wet en er bestaan discrepanties tussen de praktijk en het wettelijk kader. Uit onderzoek blijkt dat scholen de ondersteuning grotendeels zelf aanbieden en betalen, voor zover het budget dit toelaat. Om afstemmingsproblemen bij het bieden van zorg in onderwijstijd te voorkomen is er meer geld vrijgemaakt voor leerlingen met een ernstige meervoudige beperking en worden er voor vijftig speciaal onderwijs scholen zorgarrangeurs ingezet, die helpen met de financiering van zorg in onderwijstijd. Daarnaast hebben de bewindvoerders pilots gestart om te kijken hoe ver regio’s binnen de huidige regelgeving kunnen komen om zorg in onderwijstijd collectief te financieren en wat hierin de succesfactoren zijn.

Samenwerking tussen zorg en onderwijs

Meer eenheid creëren, door onder andere de wet- en regelgeving aan te passen, staat centraal in de brief. Om eenheid te bereiken moeten de op overeenstemming gerichte overleggen (OOGO’s) tussen de gemeenten en samenwerkingsverbanden productiever worden ingezet. In deze overleggen dient centraal te staan hoe de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp moet worden ingericht. Er moet worden afgesproken wat de meest passende schaal van samenwerken is en welke arrangementen geboden worden voor kinderen die nu tussen wal en schip van onderwijs en zorg vallen. Daarnaast krijgen samenwerkingsverbanden en gemeenten de wettelijke plicht om samen een doorbraakaanpak op te zetten bij verzuim, zodat leerlingen met complexe problematiek niet te lang hoeven te wachten op een passend aanbod op school.

Thuiszitters

Om het aantal thuiszitters te verminderen worden er enkele maatregelen voorgesteld:

  • Leerlingen met een ondersteuningsbehoefte krijgen een wettelijk hoorrecht, zodat er geen besluiten zonder hen worden genomen.
  • Leerlingen in het voortgezet onderwijs met een ondersteuningsbehoefte krijgen een vast aanspreekpunt.
  • Alle samenwerkingsverbanden richten een onafhankelijk ouder- en jeugdinformatiepunt in.
  • De zorgplicht wordt aangescherpt om het zogenaamde ‘wegadviseren’ te voorkomen, zorgen wij dat ouders en leerlingen betere informatie krijgen over de zorgplicht.
  • Lerarenopleidingen wordt gevraagd de studenten beter voor te bereiden op leerlingen met een (complexe) ondersteuningsbehoefte.

De huidige uitgevallen leerlingen krijgen afstandsonderwijs als zij daar baat bij hebben, met als doel uiteindelijk weer naar school te gaan.

Meer tijd, kennis en ervaring nodig

Voor verdere wijziging is meer tijd nodig, omdat de systemen voor onderwijs en zorg waardevolle elementen hebben die verloren kunnen gaan door te overhaaste stappen. Om het op de lange termijn goed te doen voor kinderen is er meer kennis en ervaring nodig uit experimenten en pilots.

Lees de brief van minister Arie Slob en staatssecretaris Paul Blokhuis.