Masterclass ‘Eindelijk weer samen naar school’

Masterclass ‘Eindelijk weer samen naar school’

‘Wij hebben zelf bepaalde kinderen het idee gegeven dat zij ‘niet oké’ zijn. Als er allerlei variaties in een klas zitten dan is dat helemaal niet aan de orde. Iedereen is anders en leert daarvan en ondersteunt elkaar.’ Jo Hermanns onderstreept hiermee het belang en de mogelijkheden van inclusief onderwijs. Hij is emeritus-hoogleraar opvoedkunde (UvA), onafhankelijk adviseur jeugdbeleid en jeugdzorg én onze master van de vijfde masterclass van In1school. Deze vindt vandaag plaats op het IKC Sint Michaël, waar een goed voorbeeld gegeven wordt van inclusie voor kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS).

De bevlogen schooldirectrice, Tineke Geertsma en afdelingsdirecteur ambulante dienstverlening van Kentalis, Cobi Oostindiër, vertellen tijdens de masterclass over hun bijzondere samenwerking. Susan van der Veer, moeder van een kind met TOS en Selma Posthumus, ervaringsdeskundige, zien het belang hiervan en juichen dit soort samenwerkingen van harte toe. Jo Hermanns toont als afsluiter aan dat de leerprestaties en het leerplezier van álle leerlingen verbeteren als kinderen, ongeacht hun achtergrond, talent of beperking, samen opgroeien en samen naar school gaan.

Integraal Kind Centrum

Tineke Geertsma vertelt over het Integraal Kind Centrum dat ze binnen de Sint Michaëlschool hebben opgezet. Dit is een kindcentrum voor kinderen van nul tot dertien jaar met een taalontwikkelingsstoornis. Toen de wet passend onderwijs werd ingevoerd constateerde de GGD dat er grote spraak- en taalachterstanden ontstonden bij kinderen in Harlingen. Daarom is ervoor gekozen te specialiseren in taal en werd het Integraal Kind Centrum geboren.

 

“Een jongetje zei: ‘Ik vind het helemaal niet erg dat Ruben af en toe een andere taal spreekt, want dan kan ik hem wel helpen.’ Dat was voor mij als moeder een grote geruststelling en een teken dat het allemaal goed is.” - Susan van der Veer, moeder van een kind met TOS

 

Susan van der Veer vertelt over de zoektocht naar een geschikte school voor haar zoontje Ruben toen duidelijk werd dat hij naar een reguliere school zou gaan. Omdat Ruben een spraaktaalstoornis heeft zochten ze een school waar genoeg kennis in huis is om hem de ondersteuning te bieden die hij nodig heeft. Bij de Sint Michaëlschool pakte dit, op alle fronten, goed uit en zit Ruben op zijn plek in de klas bij juf Jorien.

Co-creatie voor inclusie

Door de nauwe samenwerking met Kentalis lukt het de Sint Michaëlschool om kinderen met een taalontwikkelingsstoornis in het reguliere onderwijs te houden. Cobi Oostindiër vertelt hoe ze dit aanpakken: ‘Vanuit co-creatie ga je kijken wat passend is voor het kind. Dit zal op elke locatie verschillend zijn. Daarom is een gedeelde visie, waar het hele team achter staat, heel belangrijk’. Binnen Kentalis bieden ze verschillende voorzieningen aan voor mensen die slechthorend, doof of doofblind zijn of een taalstoornis of communicatief meervoudige beperking hebben. Denk aan ambulante begeleiding, consultatie en het geven van advies aan zowel scholen als ouders en kinderen. Daarnaast werken ze aan de ontwikkeling en overdracht van expertise naar het reguliere onderwijs.

 

“Het mag niet afhankelijk zijn van juf Inge, want als juf Inge een andere baan krijgt stort het hele systeem in elkaar.” - Cobi Oostindiër, afdelingsdirecteur ambulante dienstverlening Kentalis

 

De goede woorden vinden

Ervaringsdeskundige Selma Posthumus vertelt over haar ervaringen in het onderwijs met een taalontwikkelingsstoornis, ofwel TOS. Selma heeft onderwijs gevolgd op het Kentalis en legt uit waarom een taalontwikkelingsstoornis het zo lastig maakt; ‘Je moet eerst nadenken wat je hulpvraag is. Wat zijn de goede woorden en hoe ga je dat brengen? Als je bijvoorbeeld het woord rits niet weet en je hebt hulp nodig met je rits, dan is dat erg moeilijk om duidelijk te maken.’

De goede manier

Één op de vijf kinderen in Nederland krijgt speciale hulp, maar bieden we die hulp wel op de goede manier? Dat is de vraag die Jo Hermanns ons stelt tijdens deze masterclass.

Bij alle lastige uitdagingen gaan we ervan uit dat er iets mis is met het kind als we ervan uitgaan dat een kind een probleem heeft en dat er bijvoorbeeld iets verkeerd zit in de hersenen, dan bied je een oplossing die daar het beste bij past; professionele zorg en speciaal onderwijs. Maar is dit wel de juiste aanpak en helpt het echt?

 

Jo Hermanns, emeritus hoogleraar opvoedkunde en onafhankelijk adviseur:
“Wie denkt dat het aantal problemen met kinderen toeneemt?”
* vrijwel iedereen steekt de hand op *

 

De paradox is dat veel problemen juist afnemen terwijl er steeds meer kinderen een indicatie krijgen voor gespecialiseerd hulp of speciaal onderwijs. Kinderen roken en drinken minder en hebben een gezonder eetpatroon, jeugdcriminaliteit neemt erg af en zo zien we nog meer positieve veranderingen vergeleken met een aantal jaar geleden. Professionele zorg bij de opvoed- en onderwijsproblemen die nu eenmaal bij het leven horen is een veel te dominante aanpak bij de problemen die we tegenkomen.

Voorbereiden

Het is juist goed voor kinderen met speciale behoeften dat ze met andere kinderen in de klas zitten op het regulier onderwijs. Zo kan ieder kind leren in een samenleving van diversiteit op te groeien en te leren dat we allemaal verschillend zijn. Onderzoek laat ook zien dat kinderen op het reguliere onderwijs het beter doen dan kinderen met dezelfde problematiek op het speciaal onderwijs. Jongeren die speciaal onderwijs hebben gevolgd en daar veel ondersteuning hebben gekregen lopen het risico dat ze in een gat vallen als ze achttien worden. Dan moeten ze zich staande houden in de maatschappij waarvan zij altijd hebben gehoord daar niet in te passen. Dit heeft impact op hun ontwikkeling en hoe zij meekomen in de huidige maatschappij.

 

“Ik ben zelf slechthorend en volgde speciaal onderwijs. Ik viel inderdaad in een zwart gat hierna. We bereiden een kind niet voor zichzelf te redden in de volwassen wereld. Het is dus belangrijk erover na te denken hoe je iemand die volwassen wordt kunt helpen.“ - Bezoeker masterclass

 

Bij de Sint Michaëlschool in Harlingen wordt er hard gewerkt om kinderen samen te laten opgroeien en leren. En ze goed voor te bereiden op de maatschappij waarin ze terechtkomen. Er moet nog veel gebeuren om dit voor ieder kind in Nederland mogelijk te maken, maar het begin is er.

De masterclass is een initiatief van platform In1school. Dit maakt onderdeel uit van het programma onderwijs van kinderrechtenorganisatie Defence for Children en wordt gefinancierd door FNO.