Schaduwrapportage over de naleving van het VN-Verdrag Handicap

Schaduwrapportage over de naleving van het VN-Verdrag Handicap

De Alliantie VN-Verdrag Handicap heeft op 3 december, de Internationale dag voor mensen met een beperking, een schaduwrapportage uitgebracht over de naleving van het VN-Mensenrechtenverdrag Handicap in Nederland. De Alliantie VN-verdrag Handicap (de Alliantie) bestaat uit Ieder(in), MIND, Landelijk Platform GGZ, Per Saldo en LFB. Zij werken nauw samen met de Coalitie voor Inclusie. De Alliantie heeft in de schaduwrapportage door middel van de inbreng van mensen met een beperking gerapporteerd over de naleving van de artikelen die zijn opgenomen in het VN-Mensenrechtenverdrag Handicap, waaronder onderwijs.

Rapportageproces VN-Verdrag Handicap

Het VN-Mensenrechtenverdrag inzake de rechten van personen met een handicap (het Verdrag) is in 2016 door de Nederlandse regering ondertekend. Sindsdien is de Nederlandse overheid verantwoordelijk voor de uitvoering van het verdrag. Daarnaast is de overheid verplicht om aan het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap in Genève (het Comité) te rapporteren over de vooruitgang die is geboekt sinds de invoering van het Verdrag. Dat heeft de overheid voor het eerst gedaan in juni 2018. De Alliantie heeft in de schaduwrapportage de dagelijkse praktijk en ervaringen van mensen met een beperking in kaart gebracht.

De schaduwrapportage wordt in 2020 aangeboden aan het Comité. Ook het College voor de Rechten de Mens, die toezicht houdt op de naleving van het Verdrag in Nederland, heeft een rapport uitgebracht. Het Comité beoordeelt aan de hand van de nulmeting van de overheid, de rapportage van het College voor de Rechten van de Mens en de schaduwrapportage hoe het is gesteld met de invoering van het Verdrag in Nederland.

Inclusief onderwijssysteem

In het Verdrag is het recht op onderwijs opgenomen. Zo staat in artikel 24 van het Verdrag dat kinderen recht hebben op onderwijs in een inclusief onderwijssysteem, een systeem waarin kinderen met en zonder beperkingen zoveel mogelijk samen naar een school in de buurt kunnen gaan. Vanuit het Verdrag heeft dus ieder kind recht op inclusief onderwijs. Volgens de Alliantie ontbreekt het in wetgeving en beleid aan het opnemen van de doelstelling om tot een inclusief onderwijssysteem te komen. Daarom adviseert de alliantie om in wetgeving en beleid het realiseren van inclusief onderwijs als doel op te nemen.

Daarnaast wordt aanbevolen om een beleidsplan op te stellen, met tijdschema en meetbare doelstellingen om inclusief onderwijs te realiseren. Door het meetbaar te maken kan op termijn worden ingezien dat meer leerlingen met een beperking naar een reguliere school gaan en meer reguliere scholen toegerust zijn om leerlingen met een beperking goed onderwijs te geven. Momenteel bestaat speciaal onderwijs naast regulier onderwijs. Het beperken van de groei van het speciaal onderwijs lukt niet. Steeds meer jonge kinderen gaan naar speciaal onderwijs, er zijn in 2019 zelfs wachtlijsten ontstaan. Ook ontvangen minder leerlingen met een beperking op reguliere scholen ondersteuning. De Alliantie beveelt aan om met scholen die inclusief onderwijs geven in gesprek te gaan om te zien welke factoren belemmerend werken voor de praktijk en daarop het beleid af te stemmen. Maar ook het financieringssysteem en regelgeving zo vorm te geven dat scholen die inclusief onderwijs geven maatwerk en zorg kunnen bieden en daarin niet worden belemmerd.

Tot slot heeft de Alliantie een aanbeveling opgenomen over de vrijstelling van de leerplicht. Het aantal leerlingen dat een vrijstelling van leerplicht krijgt vanwege een handicap of zorgbehoefte is sinds 2011 gegroeid van 3.317 naar 5.576 in 2018. De leerlingen worden vrijgesteld omdat zij ‘niet leerbaar’ zouden zijn of volgens een school een te intensieve zorgbehoefte hebben. Ieder kind moet onderwijs kunnen volgen. Daarom moet de bestaande mogelijkheid om leerlingen vrijstelling van leerplicht te verlenen vanwege een handicap of zorgbehoefte volgens de Alliantie worden opgeheven.

Lees hier de gehele schaduwrapportage van de Alliantie VN-Verdrag Handicap.