Stap 2: Visieontwikkeling

Investeer in visieontwikkeling binnen het veranderteam. Bespreek waarom inclusief onderwijs belangrijk is, om wie het gaat en de mythes en misverstanden. Lees artikel 24 van het VN-verdrag inzake rechten van personen met een handicap en de uitleg (general comment) van dat verdragsartikel.

Verbind de visie op inclusief onderwijs met de algemene visie van het departement of van de gemeenteraad op burgerschap, participatie en onderwijs. In landelijk en lokaal beleid wordt al jaren met oprechte passie en betrokkenheid gesproken over het toegankelijker maken van de samenleving voor mensen met een beperking. Vaak gaat het dan om het toegankelijk maken van openbare ruimte en openbaar vervoer. Praat ook eens over wat toegankelijkheid betekent in onderwijsverband. Het gaat om veel meer dan aanpassing van gebouwen en openbare ruimte. Denk aan het toegang weigeren tot een school, doorverwijzen naar speciaal onderwijs en het beschikbaar maken van materiaal (lesboeken en lesmethoden).

Een visie kan zo globaal worden geformuleerd dat iedereen het er snel over eens is. De discussie wordt geholpen als goed wordt besproken wat het ideaal eigenlijk inhoudt. Bespreek met elkaar waarom je inclusief onderwijs zou willen en wat het eigenlijk is. Onderzoek waarom het er niet allang is terwijl de kern van de visie toch zo eenvoudig lijkt. Het kan geen kwaad je te realiseren dat er veel mythes en misverstanden leven rondom inclusief onderwijs. Bespreek ze met elkaar.

Lees hieronder welke stappen u kunt nemen bij de ontwikkeling van uw visie door bij elk kopje op de + te drukken.

Laat je inspireren

Nodig meerdere sprekers uit die inspirerende ervaring en kennis hebben, bijvoorbeeld een VN-ambassadeur, een vertegenwoordiger van de organisatie van mensen met een verstandelijke beperking LFB, de jongerenactiegroep Wij Staan op, het platform In1school of het Steunpunt Onderwijs NSGK. Wie een budget heeft, kan sprekers uit het buitenland vragen om te vertellen over de vorming van inclusief onderwijs. Het hoeven niet allemaal bekende sprekers te zijn. Kinderen met een beperking en hun ouders kunnen prima vertellen over hun leven en hun ervaringen in het onderwijs. Schoolleiders van inclusieve Nederlandse scholen zijn ook veelal bereid hun ervaringen te delen.

Probeer in de visieontwikkeling ruimte te laten voor dromerij. Praten over harde rechten is een ding, maar waar het ook om gaat is dat we willen toewerken naar een ideaal; een onderwijssysteem waarin iedereen erbij hoort, jonge mensen gelijke kansen krijgen en een onderwijssysteem dat past bij onze snel veranderende samenleving. Zoek de inspiratie niet alleen bij sprekers die je uitnodigt, maar zoek het vooral ook in jezelf.

Een studiereis naar een land of streek waar inclusie in het onderwijs meer praktijk is, bevordert teamvorming en is een ontspannen start van de route naar inclusie. Er worden studiereizen georganiseerd naar, bijvoorbeeld, Graz (Oostenrijk) naar Noorwegen) en Bologna (Italië of Engeland). Een studiereisje in eigen land kan óók. Er zijn scholen en projecten die veel ervaring hebben. Boek daar een bezoek. 

Schrijf het op

Schrijf de visie op. Een grafische weergave maken van wat je bespreekt, helpt op allerlei manieren. Visuele beelden vatten gevoelens samen en helpen om je allerlei situaties voor te stellen. Een beeld helpt je voor te stellen wat de visie is, om zo rationele debatten te versterken met de emoties die mensen voelen en om het resultaat te onthouden.  Zie hier voor een voorbeeld van grafische verbeelding van onderwijsvernieuwers in Engeland of hier voor een aanbieder in Nederland of  deze aanbieder in Nederland. (Google op ‘grafisch faciliteren’).

Volgende stap: Inventarisatie.