Stap 4: Actieplan

In 2018 oordeelde het Europees Comité voor het Sociaal Handvest dat de Vlaamse regering in gebreke blijft omdat het te weinig actie onderneemt om het recht van kinderen met een beperking op inclusief onderwijs te realiseren. Dat oordeel is van belang voor Nederland omdat het beleid in Vlaanderen en Nederland in grote lijnen overeenstemt. Het oordeel laat zich gebruiken om te lezen wat een staat minimaal moet doen om het recht op inclusief onderwijs te realiseren.

Voor het actieplan is van belang: in een klap veranderen kan niet en hoeft niet. Niets doen en alles op zijn beloop laten, kan óók niet. Dat zal, zeker als de uitkomsten in statistieken geen verandering laten zien, worden veroordeeld door internationale rechtscolleges (bijvoorbeeld ook door het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap in Geneve).

Lees hieronder wat u kan helpen bij het maken van het actieplan door bij elk kopje op de + te drukken.

Leg het doel vast

Actiepunten vloeien voort uit de visieontwikkeling en de inventarisatie. Een belangrijk eerste punt hierbij is: leg het doel van het actieplan vast. Globaal geformuleerd zal dat neerkomen op het realiseren van inclusief onderwijs zoals geformuleerd in artikel 24 van het VN-Mensenrechtenverdrag Handicap en de algemene uitleg hiervan (het general comment nr. 4). Werk het algemene doel uit in concrete subdoelen die van toepassing zijn op de situatie in Nederland. Hoe de subdoelen worden geformuleerd is afhankelijk van de visie, de gevoelde urgentie, en prioriteitsstelling wellicht. Denk aan:

  • Opheffen van de mogelijkheid voor vrijstelling van leerplicht wegens handicap of ziekte.
  • Introductie van het leerrecht.
  • Verminderen van de instroom in aparte speciale scholen.
  • Versterken van de professionaliteit van leerkrachten
  • Realiseren van intensieve samenwerking tussen speciale scholen en reguliere scholen (en ‘speciale’ leerkrachten en ‘gewone’ leerkrachten) uitmondend in het opheffen van onderscheid.
  • Realiseren van brede algemene toegankelijkheid van het onderwijs (niet alleen gebouwen, maar ook materiaal, methodieken en cultuur).
  • Verhogen van het bewustzijn van het belang van inclusie voor de samenleving.
Actiepunten

Deze doelen zijn concreet uit te werken in actiepunten. Voor het doel ‘Opheffen van de mogelijkheid voor vrijstelling van leerplicht wegens handicap of ziekte’ zijn de actiepunten bijvoorbeeld als volgt (ook uit te voeren op lokaal niveau):

  • Schrijven van een beleidsnotitie over de leerplichtwet en de strijdigheid met het VN-mensenrechtenverdrag Handicap.
  • Plannen van een overleg met ouders, ouderorganisaties, zorgaanbieders (die kinderen nu opvangen in dagcentra) en onderwijsorganisaties over de overgang van de kinderen naar onderwijs, waarin voorwaarden, termijnstelling en financiering worden besproken.
  • Plannen van een systeem van (bij)scholing van leerkrachten met oog op de komst van deze groep leerlingen.
  • Voorbereiden van een wetswijziging,
  • bepalen van financiering

De andere subdoelen zijn volgens dit stramien ook uit te werken in actiepunten. Een beleidsnotitie is bij elk doel gewenst zodat de volgende punten worden beschreven (aan de hand van de gemaakte inventarisatie):

  • Het doel
  • Waarom het nodig is
  • De bestaande belemmeringen
  • Het overleg met betrokken organisaties over de uitwerking
  • De organisatie van de voorwaarden die nodig zijn voor veranderingen in de praktijk
  • Het vastleggen in gewijzigde regelgeving
  • Het toewijzen van financiering

Volgende stap: Het begin is er.