Scholen laten zien dat inclusief onderwijs kan!

Scholen laten zien dat inclusief onderwijs kan!

“In de praktijk zijn heel veel scholen op eigen kracht aan de slag om hun onderwijs inclusiever te maken. Schoolbesturen doen dat samen met hun docenten en met hun ouders en leerlingen, omdat ze het belangrijk vinden dat alle kinderen uit de buurt samen naar school gaan, ook als je niet makkelijk leert of fysieke beperkingen hebt of gedragsproblemen. Hoe mooi is het dan om deze scholen een steuntje in de rug te geven en andere scholen daarin mee te nemen?”

Aan het woord is Dolf, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Nottingham, hoofd van het Nederlands Centrum Onderwijs en Jeugdzorg en medeoprichter van het Platform Naar Inclusiever Onderwijs. Dolf zag dat er in het onderwijsveld behoefte was om de bestaande kennis te delen, elkaar te inspireren en reguliere scholen te ondersteunen in hun weg naar inclusief onderwijs en ook het speciaal onderwijs daarbij actief te betrekken. Voor hem reden om samen met verschillende onderwijsorganisaties het Platform Naar Inclusiever Onderwijs op te richten.

Groeiende beweging naar inclusief onderwijs

Door het platform op te richten met onderwijsorganisaties zoals VOS/ABB, Verus en LVGS heeft de beweging een grote achterban in het primair en voortgezet onderwijs, met meer dan 80% van alle schoolbesturen in Nederland. En ook de koepels van het speciaal onderwijs en praktijkonderwijs doen mee, naast landelijke organisaties in de gezondheidszorg, jeugdhulp en organisaties als Ouders & Onderwijs. Een beweging waarin scholen en hun partners elkaar steunen en inspireren om werk te maken van inclusiever onderwijs en verschillen tussen leerlingen op school als uitgangspunt te nemen.

Het is belangrijk juist de verschillen te waarderen in plaats van leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften te isoleren en te plaatsen op andere scholen. Het Platform ondersteunt de scholen met uitwisselingsbijeenkomsten, leernetwerken, werkbezoeken en onderzoek delen. Dolf: “Ook stimuleren we kennisuitwisseling over de grens. In het buitenland is al veel langer een traditie van inclusief onderwijs waar we van kunnen leren. Maar ook in Nederland zien we steeds meer voorbeelden van hoe inclusief onderwijs vorm en inhoud kan krijgen.”

Schep goede randvoorwaarden

Kiezen voor inclusiever onderwijs betekent ook dat scholen de randvoorwaarden op orde moeten hebben en zich gesteund weten. Deze randvoorwaarden omvatten het waar nodig kunnen bieden van goede speciale onderwijszorg en andere ondersteuning voor leerlingen en leraren. Het zou enorm helpen als in het onderwijsbeleid bewust voor inclusief onderwijs gekozen wordt en nagedacht wordt over hoe we inclusiever onderwijs actief kunnen bevorderen.

Ruimte om te versnellen

Het allerbelangrijkste is echter het scheppen van ontwikkelingsruimte. “We zijn niet op zoek naar allerlei nieuwe blauwdrukken, modellen en inclusieladders! We willen vooral ruimte creëren voor goede praktijkvoorbeelden om verder te groeien en andere scholen mee te nemen en ondersteuning te bieden aan scholen die met inclusief onderwijs aan de slag willen,” aldus Dolf. “Daarnaast is ruimte nodig om te kunnen versnellen. De praktijk is in vele opzichten al veel verder dan de politiek. Laten we deze onderwijsinstellingen en hun partners dus ook de ruimte geven om voorloper te zijn, ook als er beperkingen zijn in wet- en regelgeving. We moeten hiermee niet wachten tot een nieuw stelsel voor funderend onderwijs is ingevoerd.” Er is veel werk te doen, benadrukt Dolf. De omslag in denken, praktijk en beleid gaan niet over een nacht ijs. De beweging is ingezet. Voor Dolf van Veen is het duidelijk: inclusief onderwijs moet de regel zijn en geen uitzondering!

Op maandag 16 november 2020 vindt het debat over de evaluatie over het passend onderwijs plaats in de Tweede Kamer. In aanloop naar dit debat roept JongPIT samen met FNO en Defence for Children de overheid op om inclusief onderwijs voor alle kinderen en jongeren mogelijk te maken. Elke dag delen ze verhalen en perspectieven over de ervaringen met passend onderwijs en over wat inclusief onderwijs betekent voor schoolleiders, docenten, zorgcoördinatoren, ouders en kinderen en jongeren. Voor alle verhalen, ga naar de website van JongPIT.