Plusklas van Spinoza Lyceum mooie stap richting inclusief onderwijs

Plusklas van Spinoza Lyceum mooie stap richting inclusief onderwijs

In 2018 startte het Spinoza Lyceum in Amsterdam met een plusklas, waarbij ‘plus’ staat voor ‘plus extra aandacht’. Aanleiding daarvoor was het probleem van thuiszittende kinderen die nagenoeg onbereikbaar waren voor school, ouders en begeleiding. Voor hen werd in eerste instantie een speciale kleine trajectvoorziening opgezet, die later is verbreed naar de huidige plusklas met de daaraan gekoppelde huiswerkklas. Dit blijkt, zo staat in het artikel 'Niemand vindt het gek als je naar de plusklas gaat' (VO-magazine september 2021), een succes te zijn. Dankzij de plusklas is het aantal thuiszitters duidelijk afgenomen. Daarnaast stromen er sinds de opstart van de plusklas minder kinderen door naar het voortgezet speciaal onderwijs.

De plusklas

De plusklas is er voor leerlingen met een ondersteuningsvraag, wat een minder beladen term is dan ‘zorg’vraag. Het kan daarbij bijvoorbeeld gaan om kinderen die (tijdelijk) minder belastbaar zijn vanwege mentale of fysieke problemen, kinderen met gedrags- of sociaal-emotionele problematiek of met leer- en onderwijsproblemen. De leerling kiest, in een gesprek met de ouders, zelf voor de plusklas. ‘Je wilt niet dat het een straflokaal wordt’, zegt zorgcoördinator Carolien Verbeek. Implementatie van een plusklas is volgens haar gemakkelijk. ‘Het enige wat je nodig hebt is een goede ruimte en goede begeleiding. En natuurlijk een goede zorgstructuur en een plan voor elk kind.’ In een huiskamerachtige ruimte biedt de plusklas in een traject van acht of meer weken maatwerk buiten klasverband. Leerlingen krijgen een aangepast programma, met les in zowel de plusklas als de reguliere klas. Het doel is dat ze volledig terugkomen in de eigen klas.

Het Spinoza Lyceum werkt in de plusklas niet met docenten, maar met (mbo-opgeleide) coaches. ‘Die zijn superbelangrijk, een coach moet echt een goede klik hebben met de kinderen’, legt Verbeek in het artikel uit. In de plusklas werken de kinderen dagelijks tussen 8.00 en 16.30 uur onder begeleiding van de (nu drie) coaches aan hun schoolwerk. Vakinhoudelijk worden ze daarbij ondersteund door oud-leerlingen en leerlingen uit de bovenbouw vwo. Ze maken onder toezicht toetsen en voeren daarnaast gesprekken met de coaches, (externe) hulpverleners en de begeleider passend onderwijs (bpo). Om de zes weken is er voortgangsoverleg met de leerling, ouders, mentor, bpo en zorgcoördinator.

Goede stappen richting inclusief onderwijs

Voormalig onderzoeker en oud-hogeschooldocent Hans Schuman komt in het artikel ook aan het woord. Hij stelt dat het Spinoza Lyceum met de plusklas zinvolle stappen maakt op weg naar inclusief onderwijs. De essentie daarvan is, zegt hij, dat kinderen naar die school gaan waar ze ook heen zouden gaan als er met hen ‘niets aan de hand was’. Voor een inclusieve school zijn, aldus Schuman, een inclusieve schoolcultuur, inclusief beleid en een inclusieve praktijk nodig, waarvan de plusklas een goed voorbeeld is. Als een van de vijf pijlers van een inclusieve schoolcultuur noemt Schuman het recht van kinderen om te worden gehoord. Dat de (demissionair) minister van Onderwijs (in zijn reactie op de evaluatie van passend onderwijs) het hoorrecht wil invoeren voor kinderen en jongeren die extra ondersteuning nodig hebben, is volgens hem dan ook een enorme stap richting inclusiever onderwijs.

Het artikel ‘Niemand vindt het gek als je naar de plusklas gaat’ in VO-magazine september 2021.