Ondersteuning op school

Inclusief onderwijs betekent dat zorg en ondersteuning op school geregeld wordt. Momenteel is dat lastig te regelen op een reguliere school, omdat deze zorg vaak alleen in het speciaal onderwijs wordt aangeboden. Zo is het onderwijssysteem in Nederland geregeld. Toch laten veel reguliere scholen zien dat het wel mogelijk is ondersteuning te bieden aan kinderen die dat nodig hebben. Platform In1school deelt deze goede voorbeelden om te laten zien hoe dit gaat en wat dit oplevert voor de school en al haar leerlingen.

Meeste ondersteuning alleen in speciaal onderwijs mogelijk

In Nederland is veel individuele ondersteuning geregeld voor mensen met een handicap, ook in het onderwijs. Het probleem is dat ondersteuning vaak alleen op aparte, speciale scholen verkrijgbaar is. Met de beste bedoelingen zijn scholen ontstaan voor kinderen in een rolstoel, voor kinderen met andere fysieke beperkingen, voor kinderen met verstandelijke beperkingen, voor kinderen die doof, blind of slechthorend zijn, kinderen met autisme, of kinderen die langdurig ziek zijn. En omdat die speciale scholen er zijn, hoeven de gewone scholen zich niet open te stellen.

Dit systeem waarin de ondersteuning vooral op aparte scholen beschikbaar is, leidt tot een uitstoot uit de normale leefomgeving van veel kinderen. Die uitstoot brengt grote nadelen met zich mee. Segregatie werkt negatief op het zelfbeeld van kinderen en bereidt kinderen slecht voor op maatschappelijke participatie na de schoolloopbaan. Een weigering of verwijzing van een gewone naar een speciale school voelt als een straf; een kind is niet welkom waar andere kinderen dat wel zijn. Ook verliezen leerlingen op speciale scholen contact met kinderen zonder beperkingen en met activiteiten in hun eigen buurt. De speciale scholen zijn namelijk niet in hun eigen buurt gevestigd. Leerlingen van speciale scholen moeten vaak lang reizen in aparte busjes.

Inclusief onderwijs houdt in dat deze leerlingen naar de school in hun buurt kunnen, waar ook de ondersteuning aanwezig is die zij nodig hebben. De samenleving verliest op die manier niet de waarde die mensen met een beperking met hun persoonlijkheid en vaardigheden bijdragen aan de samenleving.

Lees hieronder meer over de schoolkeuze door op + te drukken.

De schoolkeuze

Dat de goede ondersteuning en zorg wordt geboden op een school is een vereiste voor ouders van kinderen met een beperking om voor een school te kiezen. Het huidige schoolsysteem is zo georganiseerd en gefinancierd dat noodzakelijke zorg en ondersteuning op speciale scholen aanwezig is en op reguliere scholen niet beschikbaar is of slechts met heel veel moeite geregeld kan worden. Gemeenten kennen leerlingenvervoer doorgaans alléén toe aan speciaal onderwijs scholen. Ook blijkt uit onderzoek van platform In1school dat kinderen met een beperking doorgaans alleen welkom zijn op een reguliere school zolang de school het programma niet teveel hoeft aan te passen. Extra zorghulp is standaard aanwezig op een speciale school. Op de reguliere school moeten ouders dat via een moeizame procedure aanvragen bij de gemeente en dat lukt, zeker bij jonge kinderen, vaak lastig. Lees in de blog van moeder Linda over hoe moeizaam dat kan gaan.

Desondanks kiezen veel ouders wel voor regulier onderwijs. Onderzoek van dr. Gert de Graaf onder ouders van kinderen met Downsyndroom laat zien dat 56% van de kinderen met Downsyndroom start op een reguliere basisschool. De Graaf vroeg naar motieven van ouders die naar het speciaal onderwijs gingen. Van 30% van de kinderen op speciale scholen geven de ouders aan dat ze dit eigenlijk niet wilden, maar dat ze geen reguliere school bereid vonden. Ouders die wel bewust kozen voor een speciale school doen dat om uiteenlopende redenen. Genoemd werden: te grote klassen op de reguliere school en te weinig aandacht, kind past daar niet vanwege laag cognitieniveau, medische problemen of concentratieproblemen of de angst dat hun kind geen aansluiting vindt bij kinderen zonder beperking.

Lees meer over de vooroordelen die over mensen met en beperking bestaan.