Ondersteuning op school

Nederland is een welvarend land. Er is veel individuele ondersteuning geregeld voor mensen met een handicap, óók in het onderwijs. Het probleem is dat ondersteuning vaak alleen op aparte speciale scholen verkrijgbaar is. Met de beste bedoelingen zijn scholen ontstaan voor rollende kinderen, voor kinderen met andere fysieke beperkingen, voor kinderen met verstandelijke beperkingen, voor kinderen die doof zijn of blind, of slechthorend, of met autisme, of langdurig ziek zijn. En omdat die speciale scholen er zijn, hoeven de gewone scholen zich niet open te stellen.

Dit systeem waarin de ondersteuning vooral op aparte scholen beschikbaar is, leidt tot een uitstoot uit de normale leefomgeving van veel kinderen. Die uitstoot brengt grote nadelen met zich mee. Een weigering of verwijzing van een gewone school naar een speciale voelt als een straf; een kind is niet welkom waar andere kinderen dat wel zijn. Segregatie werkt negatief op het zelfbeeld van kinderen. Dat negatieve effect van segregatie was bijvoorbeeld in de Verenigde Staten een belangrijk argument om rassenscheiding in onderwijs wettelijk op te heffen.

Een ander nadeel van speciale scholenis, dat leerlingen op speciale scholen contact verliezen met kinderen zonder beperkingen en ook contact verliezen met activiteiten in hun eigen buurt. De speciale scholen zijn namelijk niet in hun eigen buurt gevestigd. Leerlingen van speciale scholen moeten vaak lang reizen in aparte busjes.

Speciaal onderwijs laat géén betere leerresultaten zien en bereidt kinderen slecht voor op maatschappelijke participatie na de schoolloopbaan. Speciale scholen houden het idee in stand dat kinderen en jongeren met een beperking niet mee kunnen draaien in normale samenlevingsverbanden. Ze worden immers al op jonge leeftijd apart gezet.

De samenleving verliest aan waarde als een deel van de mensen er niet volop bij horen. Ook mensen met een beperking dragen met hun persoonlijkheid en vaardigheden bij aan de samenleving. De samenleving is minder sociaal als het bewust of onbewust de inbreng van een groep mensen links laat liggen.

Lees hieronder meer over het maken van de schoolkeuze door op + te drukken.

De schoolkeuze

Van ouders van kinderen met een beperking wordt vaak gezegd dat ze graag kiezen voor speciaal onderwijs. De verwachting is dat daar meer zorg en ondersteuning beschikbaar is en meer specialistische kennis van de beperking. Het is inderdaad waar dat in het speciaal onderwijs meer ondersteuning en (para)medische zorg beschikbaar is. Het systeem is zo georganiseerd en gefinancierd dat noodzakelijke zorg en ondersteuning op gewone scholen niet beschikbaar is of slechts met heel veel moeite kan worden geregeld. Simpele voorbeelden: een fysiotherapeut is beschikbaar in speciaal onderwijs. Op de reguliere school komt nooit een fysiotherapeut tenzij er speciale afspraken met de zorgverzekeraar worden gemaakt. Extra zorghulp is standaard aanwezig op een speciale school. Op de reguliere school moeten ouders dat via een moeizame procedure aanvragen bij de gemeente en dat lukt, zeker bij jonge kinderen, vaak lastig. Lees hier een vorbeeld over hoe moeizaam dat kan gaan en hier voor een uiteindelijk positief voorbeeld. Gemeenten kennen leerlingvervoer doorgaans alléén toe naar speciaal onderwijs scholen. Ook blijkt volgens onderzoek van In1school dat kinderen met een beperking doorgaans alleen welkom zijn op een reguliere school zolang de school het programma niet teveel hoeft aan te passen.

Desondanks kiezen veel ouders wel voor regulier onderwijs. Onderzoek van dr. Gert de Graaf onder ouders van kinderen met Downsyndroom laat zien dat 56% van de kinderen met Downsyndroom uit een geboortejaar start op een reguliere basisschool. De Graaf vroeg naar motieven van ouders die naar het speciaal onderwijs gingen. Van 30% van de kinderen op speciale scholen geven de ouders aan dat ze dit eigenlijk niet wilden, maar dat ze geen reguliere school bereid vonden. Ouders die wel bewust kozen voor een speciale school doen dat om uiteenlopende redenen. Genoemd werden: te grote klassen op de reguliere school en te weinig aandacht, kind past daar niet vanwege laag cognitieniveau, medische problemen of concentratieproblemen of de angst dat hun kind geen aansluiting vindt bij kinderen zonder beperking.

Klik hier om meer te lezen over de keuze regulier of speciaal: wat zijn de vooroordelen en wat voor soort onderwijs willen we eigenlijk?