Jongeren in gesprek over inclusief onderwijs

Jongeren in gesprek over inclusief onderwijs

Aan het woord zijn Maurice Knijnenburg, voorzitter van de NJR, de koepelorganisatie van landelijke jongerenorganisaties en Nienke Luijckx, voorzitter van het LAKS, de belangenbehartiger van middelbare scholieren. Samen gaan zij in gesprek over de uitdagingen van het huidige onderwijssysteem en de kansen voor inclusief onderwijs.

De grootste uitdagingen voor het onderwijs

Nienke stelt dat in het huidige onderwijssysteem nog veel te weinig aandacht is voor persoonlijke ontwikkeling. Er heerst een taboe op vragen om hulp en persoonlijke begeleiding. Dat blijkt uit de LAKS-monitor, een tevredenheidsonderzoek onder bijna 50.000 leerlingen. Het aantal jongeren dat niet durft te melden dat ze een beperking hebben of begeleiding nodig hebben is - ten opzichten van twee jaar geleden - gestegen. Nienke en Maurice vinden dat er voor iedereen op school een taak is weggelegd om dit taboe te doorbreken. Maurice: “Je moet leerlingen juist hierin ondersteunen en op school ook aandacht hebben voor (mentale) gezondheid en weerbaarheid. Jongeren moeten er niet alleen voor staan.”

Wat zou er moeten veranderen?

Hulp vragen op school zou nog laagdrempeliger moeten worden, zo stellen Nienke en Maurice. Bijvoorbeeld door een zorgcoördinator in te stellen op elke school en daar ook bekendheid aan te geven. Zo wordt er echt geluisterd naar de leerlingen. Nienke: “Daar pleit het LAKS ook al langer voor: het hoorrecht. Leerlingen moeten écht inspraak krijgen over hun eigen ondersteuningsplan. Dat betekent dat de school dit niet alleen met de ouders bepreekt maar echt aan de leerling vraagt: ‘Waar heb jezelf behoefte aan en van wie heb je dat nodig?’. Op die manier kun je ook veel beter persoonlijk maatwerk geven.”

Op naar inclusief onderwijs

Nienke en Maurice zijn het erover eens dat we in Nederland eigenlijk ook het leerrecht wettelijk moeten vastleggen. Nu kunnen kinderen uit de leerplicht ontheven worden, waardoor ze thuis te komen zitten, mis je het sociale contact en krijg je ook geen ondersteuning om thuis onderwijs te ontvangen. Maurice zegt hierover: “Volgens mij moeten we dit moment niet alleen aangrijpen om te benoemen waar het mis gaat. Maar ook écht met elkaar heroverwegen wat belangrijk is en hoe we met elkaar om willen gaan als samenleving. In plaats van spreken over mensen met een afstand tot de samenleving, kun je je ook afvragen waarom we een samenleving hebben gecreëerd met afstand tot deze mensen.”

Op maandag 16 november 2020 vindt het debat over de evaluatie over het passend onderwijs plaats in de Tweede Kamer. In aanloop naar dit debat roept JongPIT samen met FNO en Defence for Children de overheid op om inclusief onderwijs voor alle kinderen en jongeren mogelijk te maken. Elke dag delen ze verhalen en perspectieven over de ervaringen met passend onderwijs en over wat inclusief onderwijs betekent voor schoolleiders, docenten, zorgcoördinatoren, ouders en kinderen en jongeren. Voor alle verhalen, ga naar de website van JongPIT.