Wanneer schakel je een advocaat in?

Wat doe je als het niet goed gaat met je kind met een beperking op een reguliere school? Praten en wachten, of toch maar een advocaat inschakelen? Een advocaat kan helpen, maar veel ouders zijn huiverig om die stap te zetten omdat ze de relatie met de school niet willen verstoren. In dit artikel geeft Jacqueline Schoonheim een aantal tips vanuit de praktijkervaring van In1school.

‘Ik loop zo lang op eieren, bang om iets verkeerd te zeggen of te doen zodat mijn kind van school moet ...’ Vaak horen wij van ouders dat het niet goed gaat met hun kind op school, maar dat zij terughoudend zijn hierover te spreken. Verwijdering naar het speciaal onderwijs ligt op de loer. Dus houden zij vaak de adem in en zien dat de school problemen niet altijd voortvarend oppakt, of soms helemaal niets doet.

De zorgen kunnen hoog oplopen. De spanningen ook. Ouders wordt soms verteld dat ze alleen met de interne begeleider mogen spreken over het kind, en niet met de leerkracht. Soms willen ouders deskundigheid van buiten de school inbrengen, maar de communicatie loopt steeds stroever. De ouders slapen slecht, het kind merkt de spanning en presteert minder. Soms raakt het gezin ontwricht.

Wat kunnen ouders in zulke situaties doen? Is het belangrijk om snel naar een onderwijsconsulent of advocaat te stappen, of moet je juist eerst alles zelf in overleg met de school proberen te regelen? Dit kan een duivels dilemma zijn – snel handelen met de risico de boel op te blazen, of de school en samenwerkingsverband de tijd geven om de zaken goed te regelen met het risico dat alles steeds stroever loopt en tot stilstand komt.

Het inroepen van een onderwijsconsulent wordt meestal ervaren als laagdrempeliger dan het inroepen van een onderwijsrechtadvocaat. Het risico is dat de onderwijsconsulent minder nadruk legt op de rechten van het kind en streeft naar een compromisoplossing. Compromissen die lang niet altijd leiden tot adequate ondersteuning. In1school heeft ervaren dat het inroepen van een advocaat in een vroeg stadium kan helpen om snel uit de impasse te komen. Lang wachten en hopen dat het vanzelf weer in orde komt, kan juist leiden tot het verharden van de situatie en tot slechtere leerprestaties. Die lagere prestaties kunnen op zichzelf een prikkel vomen voor de school om te verwijzen naar speciaal onderwijs.

Het inzetten van een advocaat vraagt nogal wat. Je moet zorgen dat je een advocaat vindt met goede kennis van het onderwijsrecht. Niet veel advocaten hebben dat specialisme. Een advocaat is ook duur, terwijl een onderwijsconsulent geen kosten rekent.

Mensen met lage inkomens krijgen subsidie op de kosten van een advocaat. Dat is geregeld in de Wet op de Rechtsbijstand. Afhankelijk van het inkomen en vermogen is een eigen bijdrage in de kosten verschuldigd van minimaal 198 euro. Een advocaat vertelt hoe dat moet worden geregeld. Maar: niet alle advocaten werken op deze basis.

Het inschakelen van een advocaat kan ook worden vergoed uit een rechtsbijstandsverzekering. Sommige rechtsbijstandsverzekeraars hebben in onderwijsrecht gespecialiseerde advocaten in huis. Ouders kunnen de verzekeraar ook vragen om hun eigen advocaat aan te stellen die in onderwijsrecht gespecialiseerd is.

Welke aanpak ouders ook kiezen, het is in ieder geval goed om op de hoogte te zijn van de rechten van het kind en de mogelijkheden en verplichtingen van de school. Scholen weten het niet altijd zelf. Recent heeft de nationale Onderwijsraad laten weten dat er grote verschillen zijn tussen regio’s en tussen samenwerkingsverbanden in wat zij aan ondersteuning bieden.

Wilt u meer informatie over dit onderwerp? Stel uw vragen aan José Smits en Jacqueline Schoonheim van In1School. Zij kunnen u ook in contact brengen met andere ouders die ervaring hebben met het inzetten van een advocaat.